Đối thủ đi lệch khỏi lý thuyết ở nước thứ năm là toàn bộ phần đã học trở nên vô dụng nếu không hiểu tại sao.
Ở thế cờ yên tĩnh thì kế hoạch dài hạn có giá trị hơn, nên nhận ra mình đang ở loại thế cờ nào là bước đầu tiên. Giữ các quân liên thông đảm bảo chúng chia sẻ khí với nhau, giảm hẳn khả năng bị vây bắt về sau.
Nhóm quân có hai mắt thì không bao giờ bị bắt. Mỗi nước chiếu vô nghĩa đẩy vua họ về chỗ an toàn hơn, còn mình thì mất nhịp tấn công đã xây dựng được.
Đổi hết quân dẫn thẳng vào tàn cuộc thua, còn giữ nhiều quân thì vẫn còn cơ hội đối thủ mắc sai lầm. Lợi thế không gian đến từ việc tốt của mình đứng xa hơn tốt đối phương, cho quân phía sau nhiều ô để điều chuyển trong khi đối thủ bị bó hẹp.
Đưa mã và tượng ra sớm rồi mới đến xe và hậu là nguyên tắc khai cuộc, làm ngược lại khiến hậu bị các quân nhỏ đuổi chạy khắp bàn. Đây là lý do bên có pháo thường muốn giữ nhiều quân, còn bên có mã lại muốn đổi bớt để mở đường cho mã.
Mã bị cùn tức bị chặn hết đường đi ở tất cả các hướng, trở thành quân vô dụng tạm thời cho đến khi có nước giải vây. Kế hoạch dở vẫn tốt hơn không có kế hoạch, vì các nước đi rời rạc không nhắm tới mục tiêu nào sẽ tự triệt tiêu lẫn nhau.
Đặt xe lên cột chưa có tốt là nước đi đúng, còn xe kẹt sau hàng tốt của mình gần như không đóng góp gì. Cột giữa trống là mối đe dọa thường trực.
Ván cờ thường kết thúc bằng một chuỗi cưỡng bức ngắn, nên tính sâu không có giá trị bằng nhận ra đúng mẫu hình. Bức tường quân hướng ra trung tâm chưa phải là đất nhưng chi phối mọi trận chiến sắp diễn ra ở khu vực đó.
Giữ nguyên nước đe dọa buộc đối thủ phải liên tục phòng bị, trong khi thực hiện ngay thường giải phóng họ khỏi áp lực đó. Phần lớn sai lầm đến từ việc chỉ nghĩ về kế hoạch của mình mà bỏ qua đe dọa vừa mới xuất hiện trên bàn.
Từ góc bàn mã chỉ đi được hai hướng, so với tám hướng khi đứng giữa, chênh lệch này lớn hơn nhiều người tưởng. Chiếu vĩnh viễn liên tục mà không dứt điểm được coi là hòa theo luật lặp nước ba lần.
Không nên đi cùng một quân hai lần trong khai cuộc. Đây là ngoại lệ nổi tiếng, hơn hai quân mà vẫn hòa nếu bên yếu chơi đúng, nên đừng đổi về thế này khi đang thắng.
Hai tượng chiếu bí được nhưng mất nhiều nước. Nhóm chưa có hai mắt luôn ở trạng thái nguy hiểm, và phần lớn các trận chiến trên bàn cờ vây xoay quanh việc này.
Chỉ một mã bảo vệ trung tâm nên áp lực từ pháo đầu khó hóa giải hơn, dù thế cờ linh hoạt hơn về mặt phát triển. Bên nào buộc bên kia phải đi trước sẽ giành được ô quan trọng, và điều đó thường đủ để đẩy tốt lên phong cấp.
Tướng và tướng không được đối mặt trực tiếp trên cùng một cột nếu không có quân chắn ở giữa, luật này gọi là lộ mặt tướng và bị cấm tuyệt đối. Tốt cô lập không có tốt bên cạnh bảo vệ.
Xe và pháo cùng cột tạo uy hiếp. Sĩ bảo vệ trực tiếp các ô trong cung, còn tượng chỉ chặn đường chéo bên ngoài, nên đòn đánh vào cung dễ hơn hẳn.
Nó ép quân địch phải phản ứng nhưng cũng làm chính mình mất khí, nên chỉ áp khi có quân hỗ trợ gần đó. Khí là các giao điểm trống liền kề, vây kín bốn phía một quân đơn là bắt được nó khỏi bàn cờ.
Pháo là quân mạnh nhất ở khai cuộc cờ tướng. Tốt chưa qua sông chỉ đi thẳng, qua sông rồi mới được đi ngang.
Xe là quân mạnh nhất suốt cả ván cờ tướng. Bên thua vật chất nên giữ quân và làm phức tạp thế cờ.
Bàn cờ đầy quân nên luôn có sẵn ngòi để nhảy, còn về tàn cuộc thì pháo yếu đi rõ rệt vì thiếu quân làm ngòi. Ghi lại ván cờ giúp phân tích sau trận.
Thuộc lòng khai cuộc không thay thế được hiểu ý tưởng. Hòa cờ xảy ra khi hết nước đi hợp lệ mà vua không bị chiếu, gọi là hết nước đi trong cờ vua.
Ăn tốt qua đường là luật đặc biệt của cờ vua khi tốt đối phương vừa đi hai ô. Khi hậu và xe đã đổi hết thì vua ra giữa bàn hỗ trợ tốt, giữ vua ở góc lúc đó là lãng phí một quân.
Nước chiếu đôi buộc vua phải tự di chuyển. Xe cờ vua đi thẳng hàng hoặc cột giống hệt xe cờ tướng.
Xem lại chúng định kỳ hiệu quả hơn nhiều so với chơi thêm ván mới mà lặp lại cùng một lỗi. Caro chuyên nghiệp cấm vài nước mở mạnh.
Một pháo làm ngòi cho pháo kia là cấu trúc tấn công đặc trưng của cờ tướng, không có tương đương trong cờ vua. Đòn mở đường di chuyển một quân để mở đường cho quân khác.
Đóng thế cờ lại là cách phòng thủ khi đối phương phát triển nhanh hơn, vì thế cờ kín làm chậm mọi đòn tấn công cần đường thoáng. Tướng có thể tham gia tấn công qua cột giữa.
Chúng kiểm soát cả hai màu ô nên bổ sung cho nhau, đây là lý do nhiều kỳ thủ tránh đổi đi một tượng khi không cần. Tốt chồng cùng cột là điểm yếu khó sửa.
Nhìn lại toàn bộ chuỗi nước cho thấy sai lầm bắt đầu từ đâu, thường sớm hơn nhiều so với lúc thế cờ sụp đổ.
09-15
Tốt thông không còn tốt địch cản đường phong cấp.
09-15
Tốt cờ vua phong cấp thành hậu, xe, tượng hoặc mã khi đến hàng cuối cùng của bàn cờ, tùy người chơi lựa chọn quân muốn đổi thành.
09-15
Sunday
09-15
